Izolacja przemysłowa wykonana „na oko” kończy się zwykle dopasowywaniem elementów na obiekcie i przestojem ekipy montażowej. Dlatego w poważnych realizacjach stosuje się inne podejście: pomiar na obiekcie i projekt CAD izolacji, dzięki któremu maty i płaszcze powstają w warsztacie i pasują za pierwszym razem.
Dlaczego pomiar jest tak ważny?
Instalacje przemysłowe rzadko odpowiadają dokumentacji projektowej. Po kolejnych remontach zmieniają się trasy rurociągów, dochodzą podpory, zmienia się położenie armatury i punktów pomiarowych. Wykonanie izolacji na podstawie starych rysunków oznacza, że część elementów nie będzie pasować. Pomiar stanu rzeczywistego eliminuje ten problem, a przy okazji pozwala policzyć realne powierzchnie, czyli również koszt materiału.
Metody pomiaru
- Pomiar ręczny – przy prostych odcinkach i pojedynczych elementach; szybki i tani.
- Szablony zdejmowane z armatury i kształtek, stosowane przy nietypowych formach.
- Skanowanie przestrzenne – chmura punktów obejmująca całą instalację, najdokładniejsza metoda przy rozbudowanych obiektach.
- Dokumentacja fotograficzna uzupełniająca pomiary i ułatwiająca późniejszą identyfikację elementów.
Od pomiaru do modelu
Dane z pomiaru trafiają do modelu, w którym projektuje się układ warstw izolacyjnych i rozwinięcia płaszczy. Na tym etapie rozstrzyga się kwestie, które na budowie byłyby kłopotliwe: przebieg zakładek blachy, lokalizacja szwów, sposób wykonania kolan i trójników, rozmieszczenie zapinek przy matach zdejmowanych oraz rozwiązanie mostków cieplnych na podporach. Model pozwala też sprawdzić, czy po założeniu izolacji zachowany będzie dostęp do armatury i punktów kontrolnych.
Co daje projekt CAD?
- Dokładne rozwinięcia blach, cięte numerycznie bez dopasowywania na miejscu.
- Zestawienie materiałów oparte na rzeczywistych powierzchniach, a nie na szacunku.
- Numerację elementów, dzięki której każdy wraca na swoje miejsce po remoncie.
- Skrócenie prac na obiekcie, co ma znaczenie przy pracy w oknach postojowych.
- Powtarzalność – kolejne komplety wykonuje się na podstawie tych samych danych.
Tak prowadzone realizacje wykonują wyspecjalizowane firmy izolacyjne, na przykład Isotex Poland, dokumentujące projekty izolacji przemysłowych od pomiaru po montaż.
Maty zdejmowane i ich dokumentacja
Przy elementach wymagających dostępu serwisowego standardem są maty zdejmowane. Każdą wykonuje się na wymiar, oznacza numerem i opisuje w zestawieniu: gdzie ma być zamontowana, jakiego elementu dotyczy i jakie ma parametry. Taki katalog jest równie ważny jak same maty – bez niego po pierwszym większym remoncie część elementów trafia w niewłaściwe miejsca, a reszta zostaje niezamontowana. Dobrze prowadzona dokumentacja pozwala też zamówić pojedynczy element na wymianę bez ponownego pomiaru.
Prefabrykacja
- cięcie i gięcie blach w warsztacie, w kontrolowanych warunkach,
- przygotowanie mat izolacyjnych i poszyć,
- kontrola wymiarów przed wysyłką na obiekt,
- pakowanie z podziałem na strefy montażu,
- oznakowanie elementów zgodne z zestawieniem.
Efektem jest montaż polegający głównie na składaniu gotowych elementów, a nie na ich wytwarzaniu w trudnych warunkach obiektowych.
Koszty
Pomiar i projekt to dodatkowa pozycja w kosztorysie, ale zwraca się w trzech miejscach: mniejszym zużyciu materiału dzięki dokładnym rozwinięciom, krótszym czasie prac na obiekcie oraz braku poprawek. Przy pracy w czasie postoju remontowego ten ostatni element bywa decydujący, ponieważ każdy dodatkowy dzień przestoju instalacji kosztuje wielokrotnie więcej niż sama izolacja. Dlatego przy większych zakresach podejście oparte na pomiarze i modelu jest dziś standardem, a nie opcją.
Najczęstsze pytania
Czy skanowanie wymaga wyłączenia instalacji?
Zwykle nie – pomiar prowadzi się przy pracującej instalacji, z zachowaniem zasad bezpieczeństwa obowiązujących na obiekcie.
Ile trwa przygotowanie projektu?
Zależy od wielkości zakresu. Sam pomiar to zwykle kilka dni, natomiast opracowanie modelu i rozwinięć trwa dłużej, dlatego prace planuje się przed terminem postoju.
Czy projekt przydaje się po zakończeniu montażu?
Tak. Stanowi dokumentację powykonawczą i podstawę do zamawiania elementów wymiennych w kolejnych latach.
Współpraca z inwestorem
Przy większych zakresach warto ustalić na starcie kilka spraw organizacyjnych: kto zapewnia dostęp do instalacji podczas pomiaru, jakie obowiązują zasady bezpieczeństwa na obiekcie, w jakim terminie przekazywane są uwagi do projektu oraz kto odbiera prace i na podstawie jakich kryteriów. Przydatne jest również uzgodnienie formy dokumentacji powykonawczej — czy ma to być komplet rysunków, zestawienie elementów, czy model, z którego użytkownik będzie mógł zamawiać części wymienne. Te ustalenia zajmują jedno spotkanie, a eliminują większość nieporozumień na etapie odbioru.
Czy pomiar można wykonać etapami?
Tak, przy dużych instalacjach często dzieli się go na strefy odpowiadające kolejnym etapom prac. Warto tylko zachować jedną numerację elementów dla całego obiektu.
Podsumowanie
Pomiar stanu rzeczywistego i projekt CAD zamieniają izolację z pracy wykonywanej na miejscu w montaż gotowych elementów. Zyskiem jest krótszy czas prac na obiekcie, mniejsze zużycie materiału i powtarzalność przy kolejnych remontach. Warunkiem jest rzetelna dokumentacja z numeracją elementów, przekazywana użytkownikowi razem z wykonaną izolacją.
