Dwie drukarnie potrafią podać za ten sam projekt ceny różniące się o kilkadziesiąt procent. Zwykle nie wynika to z marży, lecz z innego sposobu wykonania zlecenia. Warto więc wiedzieć, od czego zależy cena druku i które decyzje realnie na nią wpływają.
Główne składniki kosztu
- Nakład – koszt przygotowania rozkłada się na wszystkie egzemplarze, więc cena jednostkowa spada wraz z ilością.
- Format i jego dopasowanie do arkusza drukarskiego, co decyduje o ilości odpadu.
- Papier – rodzaj, gramatura i dostępność z magazynu.
- Kolorystyka – druk jedno-, dwu- czy pełnokolorowy, jedno- lub dwustronny.
- Uszlachetnienia – lakier, folia, tłoczenie, złocenie.
- Introligatornia – bigowanie, falcowanie, oprawa, wykrojnik.
- Termin – realizacja ekspresowa zawsze kosztuje więcej.
Technologia dopasowana do nakładu
Druk cyfrowy nie wymaga przygotowania form, więc przy krótkich seriach jest najtańszy, a przy większych – odwrotnie, bo koszt jednostkowy praktycznie się nie zmienia. Offset ma wyższy koszt startowy, lecz po przekroczeniu progu opłacalności cena za egzemplarz szybko spada. Fleksografia z kolei sprawdza się przy dużych nakładach na podłożach nietypowych. Pytanie „ile to kosztuje” ma więc sens dopiero razem z nakładem – przy 200 sztukach i przy 10 000 sztuk odpowiedź pochodzi z zupełnie innych technologii.
Format: najczęściej pomijany czynnik
Drukuje się na arkuszach o określonych wymiarach. Jeśli format użytkowy pozwala wykorzystać arkusz bez resztek, koszt spada; jeśli z arkusza „wychodzi” o jeden użytek mniej, cena rośnie skokowo. Zmiana wymiaru o kilka milimetrów potrafi obniżyć koszt zauważalnie, nie zmieniając przy tym wyglądu wyrobu. Dlatego przy projektach nietypowych warto zapytać drukarnię o format optymalny, zanim projekt zostanie zamknięty.
- dopasowanie użytku do arkusza,
- zachowanie standardowych formatów tam, gdzie to możliwe,
- łączenie różnych elementów na jednym arkuszu,
- świadome stosowanie spadów i marginesów.
Jak realnie obniżyć koszt?
Największy efekt daje planowanie zamiast reagowania. Zamówienie materiałów z wyprzedzeniem eliminuje dopłatę za ekspres, a połączenie kilku pozycji w jedno zlecenie pozwala wykorzystać ten sam nakład papieru i jedno przygotowanie maszyny. Warto także ujednolicić papiery w obrębie firmy, zamiast dobierać inny do każdego materiału. Zamówienia cykliczne można zaplanować z góry na rok, co daje drukarni możliwość korzystniejszego zaplanowania produkcji. Materiałami firmowymi i drukiem zajmują się firmy takie jak Enveloper, realizujące kompleksowe zlecenia poligraficzne wraz z doradztwem przy doborze formatów i papierów.
Gdzie oszczędzać nie warto
- na gramaturze papieru przy materiałach reprezentacyjnych – odbiorca wyczuwa różnicę,
- na proofie przy zleceniach, w których kolor musi być powtarzalny,
- na uszlachetnieniu okładki przy wyrobach intensywnie używanych,
- na jakości przygotowania pliku, bo poprawki po naświetleniu kosztują najwięcej,
- na korekcie tekstu – dodruk całego nakładu jest droższy niż godzina pracy korektora.
Przygotowanie pliku
Poprawnie przygotowany plik skraca czas realizacji i eliminuje dopłaty za prace dodatkowe. Podstawy to: właściwa przestrzeń barwna, rozdzielczość grafik odpowiednia do formatu, spady, teksty zamienione na krzywe lub dołączone czcionki oraz czytelne oznaczenie linii cięcia i bigowania. Jeżeli w projekcie występują kolory specjalne, trzeba je opisać jednoznacznie, bo próba odwzorowania ich w druku rozbarwionym daje inny efekt. Większość drukarni udostępnia specyfikację – przejrzenie jej przed wysłaniem pliku zajmuje kilka minut i zwykle oszczędza jeden obieg poprawek.
Porównywanie ofert
Żeby wyceny były porównywalne, zapytanie powinno zawierać komplet informacji: format netto, nakład, rodzaj i gramaturę papieru, kolorystykę z podziałem na strony, uszlachetnienia, sposób wykończenia, termin i miejsce dostawy. Przy różnych założeniach różnice w cenie nic nie mówią. Warto też zapytać, czy podana cena obejmuje przygotowanie do druku, dostawę i ewentualne pakowanie, bo to częste źródło rozbieżności między ofertami.
Najczęstsze pytania
Dlaczego dwukrotnie większy nakład nie kosztuje dwa razy więcej?
Bo koszt przygotowania maszyny i form pozostaje taki sam, a zmienia się tylko zużycie papieru i farby oraz czas druku.
Czy tańszy papier zawsze obniży cenę?
Nie zawsze. Papier nietypowy, nawet o niższej cenie katalogowej, może wymagać sprowadzenia i wydłużyć termin, co podnosi koszt całości.
Co daje proof cyfrowy?
Wzorzec kolorystyczny, do którego porównuje się wydruk. Przy materiałach z identyfikacją wizualną to najprostszy sposób uniknięcia sporu o odcień.
Planowanie roczne materiałów
W firmach, które regularnie zamawiają druki, największe oszczędności daje przejście z zamówień doraźnych na plan roczny. Wystarczy zestawić, jakie materiały i w jakich ilościach zużywa się w ciągu roku: papier firmowy, koperty, teczki, wizytówki, foldery i materiały na wydarzenia. Taki wykaz pozwala połączyć pozycje o zbliżonych parametrach w jedno zlecenie, ustalić wspólny papier i zaplanować produkcję poza szczytem sezonu. Przy okazji łatwiej utrzymać spójność wizualną, bo wszystkie materiały powstają z jednego zestawu plików. Warto tylko zachować rozsądek przy nakładach pozycji, które szybko się dezaktualizują – nadmiar ulotek z nieaktualną ofertą jest kosztem, a nie oszczędnością.
Podsumowanie
Na cenę druku wpływają przede wszystkim nakład, format dopasowany do arkusza, papier i zakres wykończenia. Najwięcej da się zyskać przez planowanie: łączenie zleceń, unikanie ekspresu i ustalenie formatu razem z drukarnią. Oszczędzanie na przygotowaniu pliku i korekcie zwykle kończy się kosztem wyższym niż pierwotna różnica w ofercie.
