Zadaszenie wykonane z płyt z tworzyw sztucznych bywa oceniane głównie przez pryzmat wyglądu. Tymczasem to, czy przetrwa kilkanaście lat, rozstrzyga się w kilku dniach w roku: podczas gradobicia, po intensywnych opadach śniegu i przy silnym wietrze. Sprawdźmy, jak wygląda wytrzymałość zadaszeń z tworzyw w tych warunkach.
Grad
Odporność na uderzenie zależy przede wszystkim od materiału. Poliwęglan – zarówno lity, jak i komorowy – należy do tworzyw o bardzo wysokiej odporności udarowej i w typowych warunkach znosi gradobicie bez uszkodzeń. Płyty z PVC i z poliestru są bardziej kruche, zwłaszcza po kilku latach ekspozycji na promieniowanie słoneczne. Znaczenie ma też grubość płyty i rozstaw podpór: ta sama płyta ułożona na gęstszym ruszcie znosi uderzenia lepiej niż rozpięta na dużej rozpiętości.
Śnieg
- Obciążenie śniegiem zależy od strefy klimatycznej i nachylenia połaci.
- Mały spadek sprzyja zaleganiu śniegu i tworzeniu warstwy lodu.
- Rozstaw krokwi dobiera się do grubości płyty i obciążenia, nie odwrotnie.
- Zadaszenia przyścienne narażone są dodatkowo na śnieg zsuwający się z dachu budynku.
- Zaspy przy attykach tworzą obciążenie lokalnie znacznie większe od średniego.
Wiatr
Przy lekkich konstrukcjach najgroźniejsze nie jest obciążenie dociskające, lecz siły podrywające. Wiatr opływający zadaszenie wytwarza podciśnienie, które próbuje oderwać płyty od rusztu, a całą konstrukcję od podłoża. Dlatego kluczowe są: odpowiednia liczba i rozmieszczenie mocowań płyt, pewne zakotwienie słupów oraz sztywność całej konstrukcji. Uszkodzenia po wichurach zaczynają się najczęściej od jednej odkręconej lub pękniętej podkładki, od której odrywa się kolejno reszta poszycia.
Co decyduje o trwałości?
- Materiał płyty i jej grubość dobrane do obciążeń w danej lokalizacji.
- Rozstaw podpór zgodny z zaleceniami producenta płyty.
- Spadek umożliwiający odprowadzenie wody i zsuwanie się śniegu.
- Prawidłowe mocowanie z luzem na rozszerzalność cieplną.
- Zakotwienie konstrukcji przenoszące siły podrywające.
- Stan powłoki chroniącej przed promieniowaniem UV, od której zależy odporność po latach.
Płyty i systemowe elementy montażowe do zadaszeń oferuje między innymi Gutta, prowadząca sprzedaż płyt z tworzyw sztucznych w różnych grubościach i wykończeniach.
Starzenie materiału
Poliwęglan bez warstwy ochronnej traci przejrzystość i staje się kruchy po kilku sezonach. Płyty markowe mają tę warstwę naniesioną fabrycznie i oznaczoną na folii zabezpieczającej – jej właściwa orientacja przy montażu decyduje o żywotności zadaszenia. Podobnie jest z PVC: materiał bez stabilizacji UV z czasem żółknie i pęka przy niewielkim obciążeniu. Dlatego przy porównywaniu ofert warto pytać nie tylko o grubość płyty, ale też o deklarowaną trwałość i gwarancję producenta.
Po gwałtownej pogodzie
- sprawdź stan płyt pod kątem pęknięć, szczególnie przy mocowaniach,
- skontroluj dokręcenie wkrętów i stan podkładek uszczelniających,
- obejrzyj taśmy krawędziowe – uszkodzone wpuszczają wodę do komór,
- usuń liście i gałęzie z powierzchni oraz z rynny,
- zwróć uwagę na ewentualne odkształcenia konstrukcji nośnej.
Wczesne wykrycie drobnej usterki pozwala wymienić jeden element zamiast całego poszycia po kolejnej wichurze.
Usuwanie śniegu
Przy dużych opadach warto odciążać zadaszenie, zwłaszcza o małym nachyleniu. Używa się miękkiej szczotki albo zgarniaka z listwą z tworzywa, pracując wzdłuż spadku. Metalowe narzędzia rysują powierzchnię i uszkadzają warstwę ochronną. Nie wolno też wchodzić na zadaszenie – płyty nie są przeznaczone do przenoszenia ciężaru człowieka, a upadek przez poszycie jest realnym zagrożeniem. Najlepiej usuwać śnieg etapami, zanim zbije się w warstwę lodu.
Najczęstsze pytania
Czy poliwęglan wytrzyma grad?
Poliwęglan należy do najbardziej odpornych na uderzenia tworzyw stosowanych w zadaszeniach. Decyduje jednak także grubość płyty i rozstaw podpór.
Jakie nachylenie zadaszenia jest optymalne?
Na tyle duże, by woda spływała swobodnie, a śnieg mógł się zsuwać. Przy bardzo małym spadku rośnie ryzyko zalegania i zabrudzeń.
Czy uszkodzoną płytę trzeba wymieniać w całości?
Przy konstrukcjach systemowych wymienia się pojedynczą płytę. Warto zachować dane zastosowanego systemu, aby dobrać pasujący element.
Dobór do lokalizacji
Te same płyty w różnych miejscach kraju pracują w innych warunkach. Strefy obciążenia śniegiem i wiatrem różnią się na tyle, że rozwiązanie sprawdzone na nizinach może być niewystarczające w rejonach podgórskich. Podobnie działa otoczenie: zadaszenie osłonięte budynkami znosi inne obciążenia niż stojące na otwartej przestrzeni, a takie ustawione pod drzewami narażone jest dodatkowo na spadające gałęzie i żywicę. Dlatego przy doborze warto podać sprzedawcy nie tylko wymiary, ale też lokalizację i sposób usytuowania konstrukcji — to pozwala dobrać grubość płyty i rozstaw podpór z właściwym zapasem.
Podsumowanie
O wytrzymałości zadaszenia decydują trzy rzeczy: materiał i grubość płyty, rozstaw podpór oraz jakość mocowań i zakotwienia. Grad najlepiej znosi poliwęglan, śnieg wymaga właściwego spadku, a wiatr – solidnych mocowań przenoszących siły podrywające. Przegląd po każdej gwałtownej pogodzie zajmuje kilkanaście minut i zwykle zapobiega poważniejszym szkodom.
