Pergola bez zadaszenia daje tylko cień z boku i nie chroni przed deszczem. Dopiero płyty na konstrukcji zamieniają ją w miejsce, z którego da się korzystać niezależnie od pogody. Pytanie brzmi: jak dobrać płyty na zadaszenie pergoli, żeby były jednocześnie trwałe, estetyczne i dopasowane do konstrukcji.
Rodzaje płyt
Poliwęglan komorowy
Najczęściej wybierane rozwiązanie. Lekki, dobrze izoluje termicznie i rozprasza światło, dzięki czemu pod zadaszeniem nie jest zbyt gorąco. Dostępny w wersjach o różnej grubości i liczbie komór, przezroczystych, mlecznych i brązowych.
Poliwęglan lity
Wygląda jak szkło, przepuszcza najwięcej światła i jest bardzo odporny na uderzenia. Droższy i cięższy od komorowego, za to daje najczystszy efekt wizualny.
Płyty trapezowe i faliste
Z poliwęglanu lub PVC, łatwe w montażu na większych rozpiętościach, dobrze odprowadzają wodę. Często stosowane na zadaszeniach gospodarczych i wiatach.
Płyty z PVC
Tańsze rozwiązanie na mniejsze zadaszenia, o nieco niższej odporności na uderzenia i mniejszej trwałości kolorystycznej.
Co decyduje o wyborze?
- Rozstaw krokwi – im większy, tym grubsza płyta lub profil o większej sztywności.
- Obciążenie śniegiem w danej strefie, a przy pergolach przyściennych również zsuwający się śnieg z dachu budynku.
- Nasłonecznienie – strona południowa przemawia za wersjami przyciemnianymi lub mlecznymi.
- Spadek zadaszenia, który musi umożliwiać odpływ wody i samooczyszczanie powierzchni.
- Estetyka i dopasowanie do elewacji oraz stolarki.
- Otoczenie – drzewa nad pergolą oznaczają liście, żywicę i większe ryzyko uderzeń gałęzi.
Grubość i przepuszczalność światła
Przy typowych pergolach ogrodowych stosuje się poliwęglan komorowy o grubości od kilku do kilkunastu milimetrów, dobierany do rozstawu podpór. Cieńsze płyty wymagają gęstszego rusztu, grubsze pozwalają na większe rozpiętości i lepiej tłumią dźwięk deszczu. Wersje przezroczyste dają najwięcej światła, ale pod nimi bywa gorąco; mleczne rozpraszają promienie i ograniczają efekt cieplarniany, a brązowe najskuteczniej chronią przed słońcem, przyciemniając przy tym przestrzeń pod zadaszeniem. Płyty i profile do zadaszeń oferuje między innymi Gutta, a w ofercie znaleźć można również gotowe systemy zadaszeń.
Montaż – szczegóły, które decydują
- płyty komorowe układa się komorami wzdłuż spadku, aby woda mogła z nich wypłynąć,
- górne krawędzie zamyka się taśmą pełną, dolne taśmą perforowaną,
- otwory pod wkręty wierci się z zapasem na rozszerzalność cieplną,
- stosuje się podkładki uszczelniające, nie dokręcając wkrętów na siłę,
- strona z warstwą chroniącą przed promieniowaniem UV musi być skierowana do góry,
- folię zabezpieczającą zdejmuje się dopiero po montażu.
Te pozornie drobne zasady decydują o trwałości: źle ułożone płyty zbierają w komorach wodę i zanieczyszczenia, a zbyt sztywne mocowanie prowadzi do pęknięć przy zmianach temperatury.
Spadek i odwodnienie
Zadaszenie powinno mieć spadek pozwalający na swobodny odpływ wody – przy zbyt małym nachyleniu woda stoi, a zanieczyszczenia osadzają się na powierzchni. Na krawędzi montuje się rynnę, która odprowadza wodę poza strefę użytkową, co ma znaczenie zwłaszcza przy pergolach przylegających do tarasu. Warto też sprawdzić, dokąd trafia woda z rynny, żeby nie podmywała fundamentu ani nawierzchni.
Utrzymanie
Poliwęglan myje się letnią wodą z łagodnym detergentem i miękką ściereczką. Nie stosuje się rozpuszczalników ani szorstkich gąbek, bo rysy trwale obniżają przejrzystość. Raz w roku warto sprawdzić stan taśm na krawędziach, drożność rynny i dokręcenie mocowań. Zimą, przy dużych opadach, zaleca się usuwanie zalegającego śniegu, zwłaszcza przy zadaszeniach o małym spadku i większym rozstawie krokwi.
Najczęstsze pytania
Czy poliwęglan żółknie z czasem?
Płyty z warstwą chroniącą przed promieniowaniem UV zachowują wygląd przez wiele lat, pod warunkiem ułożenia właściwą stroną do góry. Materiały bez takiej warstwy tracą przejrzystość znacznie szybciej.
Czy pod poliwęglanem będzie gorąco?
Przy płytach przezroczystych na stronie południowej – tak. Lepiej sprawdzają się wersje mleczne lub przyciemniane, ewentualnie uzupełnione zasłonami bocznymi.
Czy zadaszenie pergoli wymaga zgłoszenia?
Zależy od powierzchni i konstrukcji obiektu. Przy większych realizacjach warto sprawdzić wymagania w urzędzie przed rozpoczęciem prac.
Konstrukcja pod zadaszenie
Płyty są tylko jednym z elementów – równie ważne jest to, na czym się opierają. Ruszt wykonuje się najczęściej z drewna konstrukcyjnego lub profili aluminiowych, przy czym rozstaw krokwi dobiera się do wybranej grubości płyt, a nie odwrotnie. Przy drewnie warto zadbać o zabezpieczenie impregnatem i o okapniki chroniące górne krawędzie przed stałym zawilgoceniem. Profile aluminiowe z uszczelkami upraszczają montaż i lepiej znoszą ruchy termiczne płyt, ale wymagają dokładniejszego przygotowania wymiarów. Niezależnie od materiału konstrukcja musi mieć odpowiednie zakotwienie, bo zadaszenie o dużej powierzchni przenosi znaczne obciążenia od wiatru – zwłaszcza siły podrywające, o których łatwo zapomnieć przy lekkiej konstrukcji.
Podsumowanie
Dobór płyt zaczyna się od rozstawu krokwi i obciążenia śniegiem, a kończy na decyzji o przepuszczalności światła. Poliwęglan komorowy jest rozwiązaniem najbardziej uniwersalnym, lity daje najlepszy efekt wizualny, a płyty trapezowe sprawdzają się przy większych rozpiętościach. O trwałości decyduje montaż: właściwy kierunek komór, taśmy krawędziowe i luz na rozszerzalność.
