Stacje paliw budowane kilkanaście czy dwadzieścia lat temu nadal działają, ale coraz częściej odstają od obecnych wymagań: technicznych, środowiskowych i sprzedażowych. Modernizacja starej stacji paliw pozwala przedłużyć jej życie bez budowy od zera, o ile zakres prac zostanie dobrze zaplanowany.
Od czego zacząć?
Punktem wyjścia jest audyt stanu technicznego i formalnego obiektu. Obejmuje on zbiorniki i instalacje, urządzenia dystrybucyjne, część budowlaną, systemy bezpieczeństwa oraz aktualność decyzji i badań. Dopiero na tej podstawie da się rozdzielić prace na konieczne, opłacalne i możliwe do odłożenia w czasie.
- stan techniczny zbiorników i szczelność instalacji,
- sprawność odmierzaczy i systemu pomiarowego,
- stan nawierzchni i odwodnienia placu manewrowego,
- separator substancji ropopochodnych i jego obsługa,
- instalacja elektryczna i oświetlenie w strefach zagrożenia,
- zaplecze sklepowe i sanitarne.
Zbiorniki: sedno modernizacji
Starsze stacje bywają wyposażone w zbiorniki jednopłaszczowe, które nie zapewniają obecnie wymaganego poziomu ochrony gruntu i wód. Rozwiązaniem jest wymiana na dwupłaszczowe z monitoringiem przestrzeni międzypłaszczowej albo – w części przypadków – zastosowanie technologii wewnętrznej powłoki tworzącej drugi płaszcz. Zbiorniki podlegają dozorowi technicznemu i badaniom okresowym, a zakres i terminy tych badań są jednym z głównych czynników decydujących o harmonogramie modernizacji.
Odzysk oparów i ochrona środowiska
Instalacje odzysku par paliwa ograniczają emisję węglowodorów zarówno podczas rozładunku autocysterny, jak i tankowania pojazdów. W starszych obiektach bywają niekompletne lub niesprawne, co wychodzi przy kontroli. Poza tym modernizacja obejmuje zwykle uszczelnienie placu, uporządkowanie odwodnienia i sprawdzenie separatora, bo to właśnie tamtędy zanieczyszczenia najłatwiej przedostają się do środowiska. Projektowaniem i realizacją takich inwestycji zajmują się firmy wyspecjalizowane w branży paliwowej, na przykład Petronova, prowadząca budowę i modernizację stacji paliw.
Automatyka i sprzedaż
- System pomiarowy w zbiornikach z kontrolą stanów i alarmami wycieku.
- Nowoczesne odmierzacze o większej wydajności i z obsługą płatności.
- Integracja z systemem sprzedaży, ułatwiająca rozliczanie i kontrolę różnic.
- Terminale samoobsługowe, pozwalające działać poza godzinami pracy obsługi.
- Monitoring wizyjny obejmujący stanowiska tankowania i punkt kasowy.
Ta część modernizacji zwraca się najszybciej, bo bezpośrednio wpływa na przepustowość stacji i ograniczenie strat.
Wizerunek i część sklepowa
Na wielu obiektach największy potencjał tkwi nie w samych paliwach, lecz w sprzedaży towarów i usług. Przebudowa części sklepowej, wydzielenie miejsca na gastronomię, poprawa oświetlenia i uporządkowanie oznakowania potrafią zmienić odbiór stacji przy stosunkowo niedużych nakładach. Warto przy tym pamiętać o dostępności: szerokich przejściach, wygodnym dojściu do kasy i czytelnym rozmieszczeniu asortymentu. Modernizacja wiaty i elewacji poprawia widoczność obiektu z drogi, co przekłada się na liczbę zjazdów.
Organizacja prac
Najtrudniejszym elementem jest zwykle utrzymanie sprzedaży w trakcie robót. Stosuje się etapowanie: prace na jednej części placu przy zachowaniu ruchu na drugiej, wymiana zbiorników w okresie najmniejszego natężenia sprzedaży, a prace najbardziej uciążliwe planuje się w krótkich, zwartych blokach. Harmonogram warto uzgodnić z dostawcą paliw i ustalić z wyprzedzeniem, kiedy obiekt będzie wyłączony. Oddzielnie planuje się odbiory: dozorowe, środowiskowe i te wynikające z prawa budowlanego.
Najczęstsze pytania
Czy modernizacja wymaga pozwolenia na budowę?
Zależy od zakresu. Wymiana urządzeń bywa zgłoszeniem, natomiast prace ingerujące w konstrukcję lub zmieniające zagospodarowanie terenu wymagają zwykle pozwolenia.
Ile trwa wymiana zbiorników?
To najdłuższy etap, obejmujący roboty ziemne, montaż i próby szczelności. Czas zależy od liczby zbiorników i warunków gruntowych, dlatego planuje się go z zapasem.
Od czego zacząć przy ograniczonym budżecie?
Od elementów wpływających na bezpieczeństwo i zgodność z przepisami, a następnie od automatyki, która najszybciej się zwraca. Prace wizerunkowe można wykonać w kolejnym etapie.
Bezpieczeństwo w trakcie i po modernizacji
Stacja paliw jest obiektem z wydzielonymi strefami zagrożenia wybuchem, co wpływa na sposób prowadzenia robót. Prace pożarowo niebezpieczne wymagają odrębnych procedur, a urządzenia i instalacje montowane w strefach muszą mieć właściwe wykonanie. Po zakończeniu modernizacji aktualizuje się dokumentację zabezpieczenia przed wybuchem, instrukcję bezpieczeństwa pożarowego oraz oznakowanie obiektu. Osobno planuje się przeszkolenie obsługi z nowych urządzeń, bo nawet najlepsza automatyka nie zadziała, jeśli personel nie wie, jak reagować na alarmy systemu pomiarowego. Dobrą praktyką jest przygotowanie krótkich instrukcji stanowiskowych i przećwiczenie postępowania w sytuacjach awaryjnych, takich jak wyciek podczas rozładunku autocysterny.
Czy modernizację da się wykonać bez zamykania stacji?
Częściowo tak – prace na placu i wymianę urządzeń planuje się etapami. Wymiana zbiorników zwykle wymaga jednak wyłączenia obiektu na określony czas.
Podsumowanie
Modernizacja stacji paliw powinna zacząć się od audytu, który rozdzieli prace konieczne od opłacalnych. Najważniejsze są zbiorniki, szczelność instalacji i odzysk oparów, a największy zwrot daje automatyka oraz uporządkowana część sklepowa. Klucz do powodzenia to etapowanie robót w sposób pozwalający utrzymać sprzedaż.
