Drzwi przeciwpożarowe wyglądają jak zwykłe drzwi i właśnie dlatego bywają lekceważone. Tymczasem ich zadaniem jest zatrzymać ogień i dym na określony czas, dając ludziom szansę na ewakuację. Podpowiadamy, jak dobierać i utrzymywać drzwi przeciwpożarowe w zakładzie.
Co oznacza klasa odporności ogniowej?
Oznaczenia takie jak EI 30, EI 60 czy EI 120 opisują dwa parametry i czas ich zachowania w minutach:
- E – szczelność ogniowa, czyli brak przenikania płomieni i gorących gazów,
- I – izolacyjność ogniowa, czyli ograniczenie wzrostu temperatury po stronie nienagrzewanej,
- S – dodatkowe oznaczenie dymoszczelności,
- C – wyposażenie w samozamykacz.
Wymaganą klasę określa projekt i przepisy techniczno-budowlane, w zależności od funkcji budynku, podziału na strefy pożarowe i dróg ewakuacyjnych.
Gdzie się je stosuje?
- na granicach stref pożarowych, na przykład między halą produkcyjną a magazynem,
- przy wyjściach na klatki schodowe i drogi ewakuacyjne,
- w pomieszczeniach technicznych: kotłowniach, rozdzielniach, serwerowniach,
- przy przejściach do części biurowej i socjalnej,
- w garażach i magazynach materiałów palnych.
Dobór: nie tylko klasa
Oprócz odporności ogniowej znaczenie mają:
- rodzaj konstrukcji – stalowe, aluminiowe z przeszkleniem, drewniane w części biurowej,
- kierunek otwierania – na drogach ewakuacyjnych zgodny z kierunkiem wyjścia,
- okucia – klamki, zamki, dźwignie antypaniczne tam, gdzie są wymagane,
- samozamykacze i regulatory kolejności zamykania przy drzwiach dwuskrzydłowych,
- trzymacze elektromagnetyczne tam, gdzie drzwi muszą pozostawać otwarte w czasie pracy i zamykać się po sygnale z systemu alarmowego,
- wymiary otworu i intensywność ruchu, bo przy dużej częstotliwości użycia potrzebne są rozwiązania wzmocnione.
Dobór, montaż i serwis takich drzwi oraz bram przeciwpożarowych realizują firmy wyspecjalizowane w systemach bramowych, na przykład Eurosystem.
Montaż decyduje o skuteczności
Drzwi o najwyższej klasie nie spełnią swojej roli, jeśli zostaną zamontowane niezgodnie z instrukcją producenta i dokumentacją. Kluczowe są: rodzaj ściany i jej grubość, sposób mocowania ościeżnicy, wypełnienie szczeliny materiałem o odpowiedniej odporności oraz zachowanie dopuszczalnych luzów. Montaż powinna wykonywać firma z doświadczeniem, a dokumentacja powykonawcza i deklaracje właściwości użytkowych muszą trafić do dokumentacji obiektu.
Eksploatacja i konserwacja
Najczęstsze nieprawidłowości w zakładach to:
- blokowanie drzwi klinem lub gaśnicą, żeby ułatwić ruch,
- uszkodzone samozamykacze, przez które drzwi nie domykają się do końca,
- zdemontowane uszczelki pęczniejące,
- zastawione dojścia i wyjścia ewakuacyjne,
- wymiana okuć na przypadkowe zamienniki,
- brak dokumentacji potwierdzającej parametry wyrobu.
Przeglądy powinny obejmować sprawdzenie domykania, stanu uszczelek, okuć, oznakowania oraz działania trzymaczy i połączenia z systemem sygnalizacji pożaru.
Szkolenie pracowników
Najlepiej dobrane drzwi nie pomogą, jeśli personel traktuje je jak przeszkodę. Warto wytłumaczyć, dlaczego nie wolno ich blokować, jak działa samozamykacz i co się dzieje po sygnale alarmowym. Krótkie omówienie podczas szkolenia BHP zwykle wystarcza, aby ograniczyć najczęstsze nawyki, takie jak podpieranie skrzydła w upalny dzień.
Dokumentacja i odpowiedzialność
Właściciel obiektu powinien mieć komplet dokumentów dla każdych drzwi przeciwpożarowych: deklarację właściwości użytkowych, instrukcję montażu i protokoły przeglądów. To one są sprawdzane przy kontroli i w razie zdarzenia. Warto prowadzić prosty rejestr: lokalizacja, klasa odporności, data montażu i terminy przeglądów. Przy większych zakładach taki rejestr znacznie ułatwia planowanie serwisu i wymianę zużytych okuć.
Bramy przeciwpożarowe
W halach produkcyjnych i magazynach rolę drzwi często przejmują bramy przeciwpożarowe, zamykane automatycznie po sygnale z systemu alarmowego. Obowiązują je te same zasady: certyfikowany zestaw, prawidłowy montaż i regularne przeglądy.
Najczęstsze pytania
Czy drzwi przeciwpożarowe mogą być stale otwarte?
Tak, jeśli są utrzymywane w tej pozycji przez trzymacze elektromagnetyczne sprzężone z systemem alarmowym, które zwalniają skrzydło po wykryciu pożaru. Blokowanie mechaniczne jest niedopuszczalne.
Jak często wykonywać przeglądy?
Zgodnie z zaleceniami producenta i przepisami dotyczącymi urządzeń przeciwpożarowych. W praktyce przyjmuje się przeglądy okresowe, a przy intensywnym użytkowaniu częstsze kontrole stanu okuć.
Czy można przeszklić drzwi przeciwpożarowe?
Tak, stosuje się przeszklenia o odpowiedniej klasie odporności ogniowej. Muszą one być elementem certyfikowanego zestawu, a nie samodzielną przeróbką.
Podsumowanie
Drzwi przeciwpożarowe dobiera się według wymaganej klasy odporności, funkcji pomieszczenia i intensywności ruchu, a ich skuteczność zależy przede wszystkim od prawidłowego montażu i utrzymania. Najczęstszym problemem nie jest jakość wyrobu, lecz blokowanie skrzydeł i zaniedbane samozamykacze.
